Jeżeli oprócz czytania bawicie się również w kupowanie, to wiecie, że czasami wyłącza się mózg i zaczynamy zachowywać się niczym kobiety w obuwniczym. W tym stanie jesteśmy skłonni wydać na ukochaną książkę tyle, że włos się jeży.

Top 5 książek, za które zapłaciłem tyle, że ojapierdolę:

1. Malarstwo Białego Człowieka tomy I-IV - na Koszykach. Pierwszy jakiś tani był, bo dałem za niego ledwie 40 złotych. Następne kupiłem po 120 zł od sztuki, bolało ale stwierdziłem, że wydawanie pierwszej wypłaty na wódkę jest pretensjonalne. No i dzieki temu mam połowę cyklu, następne części w antykwariatach kosztują tyle, że noszę się z zamiarem napisania do Łysiaka listu, zawierającego prośbę o wznowienie.
2. Asfaltowy Saloon - wcale nie poszedłem wtedy do antykwariatu, żeby go kupić, bo celowałem w inne rzeczy. Ale on tak się do mnie zalotnie uśmiechał z wystawy, że zanim zdążyłem przekonać samego siebie, że robię głupią rzecz, zabuliłem 70 złotych i poszedłem na ławkę obok nacieszyć się zakupem. Kilka lat później próbowałem wyjąć go z półki i urwałem grzbiet. Ha ha.
3. Manitou - pionierskie czasy Amber Horror gdy kupowało się wszystko, co pod rękę podeszło. W Krasnymstawie powstał pierwszy antykwariat, wizyta w nim zaowocowała kupnem pierwszej w mojej kolekcji książki Mastertona. W 1989 zapłaciłem za Manitou 25 000 zł., co było kwotą oszałamiającą gdyż dwa lata wcześniej w składnicy Harcerskiej zapłaciłem za Timexa 106 000 zł.
4. Władca Pierścieni numerowane, imienne wydanie kolekcjonerskie - nie będę się tutaj rozwodził i powiem tak: na drugim roku za akademik płaciłem 350 albo 400 tysięcy złotych. Za rzeczone wydanie zapłaciłem 327 000 złotych. Dziękuję, nie mam więcej pytań.
5. Hyperion - nie był obiektywnie drogi ale był cholernie drogi subiektywnie, bo jak go kupowałem miałem wyjątkowo nędzną pracę i wyjątkowo dużo długów.

Z niezrozumiałego dla mnie powodu nieoddawanie kasy jest be ale już nieoddawanie książek nie jest piętnowane. Ja mam nadzieję, że dla ludzi, którzy nie zwracają pożyczonych książek jest w piekle specjalny kącik.

Top 5 książek, których utrata bolała najbardziej:

1. Hyperion - wiem kto
2. Zły - wiem kto
3. Krew Elfów - wiem kto
4. Zew Cthulhu - wiem kto
5. Lśnienie - nie wiem kto
Temat zbyt bolesny, bym chciał się rozpisywać. Wszystkie pozycje już sobie odkupiłem ale w przypadku Złego i Lśnienia to nie są te wydania, które pożyczałem.

Przez to, że ludzie biorą książki ale czują niechęć przed ich zwrotem, mam świadomość, że książek najlepiej nie pożyczać. Zupełnie wyjątkowe pozycje w konstelacji książek niepożyczanych zajmują te rzeczy, z którymi coś się wiąże.

Top 10 książek, których nigdy i nikomu nie pożyczę. NIKOMU. I NIGDY.

1. Władca Pierścieni, numerowane, imienne wydanie kolekcjonerskie - no jeszcze mnie nie pogięło, prędzej piekło zamarznie niż komuś dam to choćby potrzymać
2. Hyperion - duży ból po stracie, duży ból podczas abstynencji, duży ból przy ponownym zakupie, nigdy więcej takiego bólu
3. Kolory sztandarów i Schwytany w światła - cykl Dominium Solarne propaguję wśród znajomych. Propagowanie ma to do siebie, że zazwyczaj propagujący słyszy 'to pożycz'. Dlatego przezornie na obu pozycjach wziąłem autografy i mam alibi
4. Diuna (wydanie z Phantom Press) - wiąże się z nią śmieszna historia, której obiecałem nie upubliczniać więc weźcie to na wiarę
5. Cykl Wiedźmiński (opowiadania plus pięcioksiąg) - pożyczyłem kiedyś prezesu Krew Elfów, łachudra nie oddała. Nie mam zamiaru ponownie dekompletować sobie jednej z lepszych rzeczy, jakie w życiu czytałem. Poza tym na większości części mam autografy Sapkowskiego więc alibi żelazne
6. Blask Fantastyczny - A'Tuin, ex-libris i autograf - wszystko spod ręki Pratchetta. Nie ma możliwości, by tej książki dotykał ktokolwiek poza mną. W zasadzie Koloru Magii też nie pożyczę, bo to pierwsza książka Pratchetta jaką kupiłem, a więc sentyment uber alles
7. Cryptonomicon - przestanę go pożyczać jak tylko go odzyskam, bo wiem, że w tym przypadku książkę odzyskać się uda. W tej chwili praktycznie nie do kupienia po rozsądnej cenie, stąd ma niechęć do ponownego wypuszczenia z rąk. No i lubię go bardzo.
8. Łysiak na łamach cz.1 - sama w sobie jest to pozycja rzadka, mój egzemplarz ma dodatkowo bardzo sympatyczną oprawę introligatorską w miejsce oryginalnej okładki.
9. Cesarski Poker - jedyna posiadana przeze mnie książka Łysiaka z autografem
10. Konkwista - pierwsza książka Łysiaka, jaką w życiu kupiłem.

Każdy ma swoich ulubieńców, których książki na półkach muszą stać wszystkie albo prawie wszystkie, bo tak. Ja też mam.

Top 6 pisarzy reprezentowanych na moich półkach najliczniej i najpełniej:

1. Stephen King - tak jakoś wyszło, że mam wszystkie ksiażki Kinga. Zupełnie nie wiem jak to się stało ale chyba w tym celu zabijałem, kradłem, gwałciłem i oszukiwałem.
2. Jeffrey Archer - dziecko Koszyków, obawiam się, że w normalnej sprzedaży jego książki są zbyt drogie, bym zdecydował się na kupienie wszystkiego, co wyszło w Polsce. A tak to się udało, chociaż znowu - zupełnie nie wiem jak to się stało chociaż pamiętam jak się zaczęło: od Co do grosza. Swoją drogą bardzo udana książka.
3. Waldemar Łysiak - zasadniczo i pobieżnie, to mam prawie wszystko oprócz ostatniej części Łysiak na łamach, Lepszego, Empireum i tomów V-VIII Malarstwa Białego Człowieka. Na przeszkodzie stoi ich znikoma dostępność na rynku, ceny mocno zaporowe i brak wznowień. Ale i tak jak dobrze pójdzie to w przyszłym roku go sobie skompletuję i na ceny się nie będę oglądał. 
4. Terry Pratchett - wszystko ze Świata Dysku plus kilka luzem.
5. Frederic Forsyth - wszystko co wyszło w Polsce. Dzień Szakala był pierwszą dorosłą książką, jaką miałem w rękach, sentyment tak wielki, że Forsythowi będę wierny do końca dni. Jego albo moich.
6. Dan Simmons - wszystko. Po prostu.

Poza konkurencją muszę wymienić autorów, których książek mam więcej niż na przykład pozycji Forsytha ale tylko z tego powodu, że Forsyth pisze mało. Nie znaleźli się w top 5 dlatego, że to co mam stanowi jedynie część ich dorobku. Załóżmy, że mniejszą niż 75% tego, co stworzyli.
1. Alistair MacLean - mój pierwszy prawdziwy mistrz thrillera i kryminału, na zawsze będzie dla mnie najlepszym przykładem tego, jak tworzyć wciągające, pełne napięcia książki. Respekt. W sumie 23 pozycje.
2. Tom Clancy - cykl Ryanowski bardzo lubię i mam wszystko oprócz Dekretu, cykle które tworzą murzyni a Clancy przykłada tylko swoje nazwisko niezbyt mi podchodzą. Ale i tak ma u mnie przytulny zakątek na półkach.
3. Philip K. Dick - swego czasu miałem na jego punkcie prawdziwego pierdolca i kupowałem wszystko, co się ruszało. Potem mi trochę przeszło ale i tak jest na moich półkach reprezentowany bardzo solidnie (19 pozycji).
4. Clive Barker - teoretycznie powinien znaleźć się w poprzednim zestawieniu, bo brakuje mi tylko 2 jego książek ale strzeliłem focha, bo podpadł mi przerażająco nudną Jimajicą.
5. Dean Koontz i Graham Masterton - do pewnego momentu kupowałem wszystko, co wychodziło. Potem mi przeszło, bo chłopaki jechali trochę zbyt na jedno kopyto. Aktualnie nie kupuję a pożyczam. Ale w sumie ich 27 książek jakoś tam się naskładało.

I ostatnie zestawienie, dla niektórych pewnie nieco bulwersujące ale co mi tam. Nie będę przecież zaprzeczał samemu sobie - tak, czytam na kiblu. Tak, bardzo lubię to robić. Tak, istnieją książki, które są idealne do czytania w TYM miejscu.

Top 10 książek do czytania na kiblu

1. Pielgrzymka na Ziemię (Sheckley), Gwiazda (Clarke), Z przymrużeniem ucha (Wolski), Dokąd jedzie ten tramwaj (Zajdel) - logicznym zdaje się być fakt, że najlepszymi lekturami na kibel są zbiory opowiadań. Optymalny zbiór do czytania na kiblu spełnia następujące warunki: brak opowiadań słabych, zróżnicowana długość, która pozwala dostosować wybór do ogólnych stanów gastrycznych oraz jakość opowiadań na tyle wysoka, że z przyjemnością czytamy je po raz kolejny i następny. Wymienione przeze mnie zbiory spełniają wszystkie te warunki w 100%
3. Ja, Gelerth - znam ją prawie na pamięć. Właściwie każdy, kto przeczyta ją raz, zna ją na pamięć, bo fabuła prosta, wciągająca i szybkognająca. Jedna z tych pozycji, które same się czytają. Rozdziały akurat na jeden-dwa strzały. W kategorii powieść jest to pozycja bliska optimum.
4. Zły - kocham Warszawę, kocham książkę faceta, który klimat Warszawy powojennej oddaje w sposób, któremu poddaję się bezwarunkowo. Po jednorazowej lekturze znamy już niuanse fabularne, teraz możemy sięgnąć po książkę podczas posiedzenia, otworzyć ją na przypadkowej stronie i zacząć czytać na przykład inwokację do warszawskich bram. Przerwać możemy sobie również w dowolnym momencie. Wadą jest jej duża objętość, przez co ręce szybko mdleją.
5. Dobry - kocham Warszawę, kocham książkę faceta, który klimat praskiej części Warszawy doby gierkowskiej oddaje w sposób, któremu poddaję się bezwarunkowo. Dobrego również można otworzyć na dowolnej stronie i zacząć sobie czytać, przerywając wtedy, gdy nam się zechce opuścić wucet. Dodatkową zaletą jest poręczny format połączony z akuratną objętością. Produkt prawie idealny.
6. Dowolna książka o Dilbercie - ale nie te zbiorki samych historyjek (chociaż też są niezłe) a raczej książki o biurze, przeplatane paskami z historyjkami. Zdołowany pracownik korporacji mieszkający w zagródce, podczas lektury doceni adekwatność miejsca, w którym zachodzi akt percepcji. Szczęściarzom, którym się powiodło i nie pracują w evul korporacji, miejscówka połączona z przypadkami opisanymi w książce da niezły obraz tego, co byłoby ich udziałem gdyby dali się zgwałcić dużemu koncernowi. Nie ma bata - książka, która pasuje wszystkim. To niemalże zbyt piękne, by mogło być prawdziwe ale jednak - wszystkie posiadane przeze mnie ksiązki Adamsa przeczytałem albo leżac w łóżku przed snem albo siedząc na kiblu o dowolnie wybranej porze.
7. Mikołajek - dowolny tom. Wypróżnienie jest jednym z najjaśniejszych punktów dnia. Lektura Mikołajka przenosi nas do najszczęśliwszego okresu w naszym życiu. Połączenie dwóch 'naj-' skutkuje tym, że te posiedzenia są jednymi z najlepszych i najbardziej satysfakcjonujących. Poręczny format starych wydań (dwa najnowsze tomy są nieco ciężkawe ale też mogą być) daje nam pozycję idealną
8. Świat wg Clarksona - wszyscy, którzy czytają Clarksona wiedzą, że czytany longiem traci mnóstwo ze swego uroku. Należy więc go sobie dawkować, bo wtedy smakuje najlepiej. A jak go sobie najlepiej dawkować? Tak jest - położyć książkę w kiblu. W takim układzie połączymy przyjemne z pożytecznym i nie dostaniemy, nomen omen, zaparcia, jakie towarzyszy przedawkowaniu Jeremy'ego.
9. Pratchett - był prawie w każdym zestawieniu ale co ja poradzę, że jego książki charakteryzuje przy okazji ta cudowna cecha, że możemy je otworzyć w dowolny miejscu i zacząć czytać? Kurde, jego dałoby radę czytać nawet podczas pogrzebu. Mój cichy faworyt to Ostatni Kontynent ale cykl o Straży też zbiera wysokie noty.
10. Wasza ulubiona książka do ubikacji - co ja jestem, dyktatorska wyrocznia? Zaproponujcie coś od siebie.

Na koniec obiecane kredo czytelnicze dzięki któremu łatwiej zrozumiecie dlaczego w taki a nie inny sposób oceniam przeczytane przeze mnie książki. Po drobnych przeróbkach działa również jako kredo kinomana:

Ciekawa historia to podstawa, jeżeli nie masz takowej do opowiedzenia, to nie pchaj mi się przed oczy.
Jeżeli masz ciekawą historię a nie potrafisz jej opowiedzieć, to pozwól zrobić to komuś, kto będzie potrafił a sam nie pchaj mi się przed oczy.
Życie samo w sobie jest ciężkie - uwierz mi, mam problemy w pracy, problemy w związkach, problemy z przyjaciółmi i hipotekę na karku. Twoje problemy ustawione w takiej perspektywie interesują mnie tyle, co śnieg z zimy stulecia 1979. Więc daruj sobie.
Życie potrafi być okrutnie dołujące - jeżeli myślisz, że po darach losu mam ochotę dodatkowo zdołować się czytając twoją książkę, to chyba nie masz mózgu...
...chyba, że jesteś w stanie napisać to w taki sposób, że nie będę się w stanie od książki oderwać. Ale wyluzuj, takich magików znam może 20 więc musisz się bardzo, ale to bardzo postarać.
Książka może być turbogniotem i megagrafomanią ale jeżeli trafi w moją czułą strunę, przeczytam ją do końca. I będę zachwalał, aczkolwiek z odpowiednimi disklajmerami.
W pierwszej kolejności od książki oczekuję dobrej rozrywki, czytanie ma mi sprawiać przyjemność, literatura problemowa z wyłączeniem pozycji pasujących do poprzednich punktów niech zostanie domeną uczonych akademików.
Naprawdę myślisz, że potrafisz swoją maliznę umysłową i brak czegokolwiek do powiedzenia zamaskować 'nowatorską formą' tudzież 'formalnym eksperymentem'? Wybacz, bełkotać możesz swojej starej albo kolesiowi, który zdecydował się by cię wydać.
Ty nie szanujesz mnie, ja nie szanuje ciebie. Najpoważniejszym przejawem braku szacunku z twojej strony jest traktowanie mnie protekcjonalnie albo jak przygłupa. Są autorzy, którym na mnie zależy więc dlaczego miałbym wybrać aroganckiego dupka?
Jestem w stanie przerwać lekturę po 100 stronach i orzec, że to łajno. Jeżeli w tym czasie nie potrafiłeś mnie zainteresować, to nie zainteresujesz mnie w ogóle. A powolna, leniwa narracja to w 90% przypadków modus operandi kolesi, którzy laniem wody maskują to, że nie mają absolutnie nic do powiedzenia.
Może się nie znam ale wiem kiedy coś mi się podoba, a kiedy nie. I żadne pienia krytyków i recenzentów tego nie zmienią, bo szanuje swoje zdanie. Przekonać mnie może tylko ponowna lektura i nic więcej. Do której oczywiście krytycy już mnie przekonać mogą.
Dobra literatura to ta, która mi się podoba. Reszta dzieli się na rzeczy, które są niedobre i rzeczy, których jeszcze nie czytałem.